Trung Quốc và ASEAN triển khai cơ chế thanh toán bằng đồng nội tệ | Hợp tác tài chính khu vực và tái cân bằng hệ thống đô la Mỹ

🕘 Ngày phát hành: 11 tháng 10 năm 2025

📍 Nguồn: Phòng Tài chính Quốc tế của BrokerHiveX

🏦 Thể loại: Thanh toán quốc tế | Hợp tác tài chính khu vực | Chính sách ngoại hối

I. Bối cảnh: Hợp tác tiền tệ khu vực bước vào giai đoạn tăng tốc

Vào tháng 10 năm 2025, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) và các ngân hàng trung ương của mười nước ASEAN đã cùng nhau công bố rằng
Cơ chế thanh toán bằng tiền tệ địa phương khu vực (R-LCS) đã chính thức ra mắt.

Cơ chế này nhằm mục đích giảm sự phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ trong các giao dịch thương mại khu vực.
Thúc đẩy hoán đổi và thanh toán trực tiếp các loại tiền tệ như Nhân dân tệ (CNY), Rupiah Indonesia (IDR), Baht Thái (THB) và Ringgit Malaysia (MYR).

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) Pan Gongsheng cho biết:

"Vấn đề không phải là phi đô la hóa, mà là đa dạng hóa. Châu Á cần một trật tự tài chính cân bằng và bền vững hơn."

Động thái này đánh dấu sự bước vào giai đoạn thực chất của quá trình hội nhập tài chính châu Á là "hậu đô la hóa".

II. Mục tiêu chính sách: Giảm thiểu rủi ro ngoại hối và chi phí thanh toán

Các giao dịch thương mại truyền thống phụ thuộc rất nhiều vào đồng đô la Mỹ, khiến các công ty trong khu vực phải chịu rủi ro về biến động tỷ giá hối đoái và thanh khoản.
Mục tiêu của cơ chế mới bao gồm:

• 🏦 Giảm chi phí phòng ngừa rủi ro ngoại hối : Thanh toán xuyên biên giới bằng đồng nội tệ giúp giảm tác động của biến động đồng đô la Mỹ;

• 🌏 Nâng cao chủ quyền tài chính : Tăng cường tính độc lập của các đồng tiền châu Á trong hệ thống thương mại quốc tế;

• 🤝Cải thiện kết nối tài chính khu vực : hỗ trợ thanh toán xuyên biên giới và tích hợp thị trường trái phiếu.

Theo dữ liệu từ Trung tâm giao dịch ngoại hối Trung Quốc,
Tính đến quý 3 năm 2025, 36% khối lượng thương mại giữa các nước ASEAN và Trung Quốc được thanh toán bằng đồng nội tệ .
Đây là mức tăng đáng kể so với mức 16% vào năm 2023.

📊 3. Cơ cấu tiền tệ thanh toán khu vực (Quý 3 năm 2025)

Nguồn: Ban thư ký ASEAN, PBOC, báo cáo quý 3 năm 2025

IV. Thiết kế cơ chế: Ngân hàng Trung ương dẫn dắt + Nền tảng thanh toán bù trừ kỹ thuật số

Hệ thống thanh toán bằng tiền tệ địa phương khu vực được điều hành chung bởi Tổng công ty thanh toán bù trừ Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc và Mạng lưới thanh toán ASEAN (APN) .

Các công nghệ cốt lõi bao gồm:
1️⃣ Thống nhất các tiêu chuẩn giao diện thanh toán xuyên biên giới (API) ;
2️⃣Hệ thống khớp lệnh tỷ giá hối đoái theo thời gian thực (FX Matching System) ;
3️⃣Nền tảng thanh toán sổ cái phân tán (DLT) có thể theo dõi ;
4️⃣Mô -đun kết nối Tiền kỹ thuật số của Ngân hàng Trung ương (CBDC) .

Hiện tại, 12 ngân hàng thương mại lớn và 8 nút thí điểm tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương đã tham gia vào hoạt động thử nghiệm.
Tốc độ thanh toán trung bình đã được giảm xuống dưới 30 giây .

5. Tác động khu vực: Những thay đổi về cấu trúc trong tài chính thương mại

Cơ chế này sẽ có tác động sâu sắc đến hệ sinh thái tài chính thương mại châu Á:

▪ Đối với chính phủ và ngân hàng trung ương

• Tăng cường vị thế của đồng nội tệ và giảm sự phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ để dự trữ ngoại hối;

• Hỗ trợ ổn định tài chính khu vực và điều phối dòng vốn;

• Thúc đẩy sự thống nhất của khuôn khổ tuân thủ và chống rửa tiền xuyên biên giới.

▪ Dành cho doanh nghiệp và ngân hàng

• Các công ty xuất khẩu có thể sử dụng trực tiếp đồng nội tệ để thanh toán, giảm thiểu tổn thất tỷ giá;

• Các ngân hàng có thể cung cấp nhiều dịch vụ tài trợ thương mại bằng tiền tệ địa phương và thư tín dụng hơn;

• Các công ty công nghệ tài chính có thể tham gia vào thị trường thanh toán bù trừ xuyên biên giới và thị trường khớp lệnh ngoại hối.

“Hệ thống R-LCS sẽ trở thành giải pháp thay thế và bổ sung cho phiên bản SWIFT của Châu Á.” — Báo cáo của Viện Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADBI)

VI. Góc nhìn quốc tế: Xu hướng phi đô la hóa toàn cầu lại nóng lên

Sự hợp tác tiền tệ khu vực này không chỉ là sự kiện kinh tế mà còn có ý nghĩa địa chính trị.

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF):
Trong nửa đầu năm 2025, tỷ trọng đô la Mỹ trong dự trữ ngoại hối toàn cầu đã giảm xuống còn 57,2% .
Mức thấp nhất trong 20 năm.

Đồng thời, tỷ lệ dự trữ nhân dân tệ tăng lên 5,8% .
Các loại tiền tệ ASEAN (IDR, THB, MYR) lần đầu tiên lọt vào danh sách các loại tiền tệ dự trữ chính.

“Đồng đô la Mỹ vẫn giữ vai trò trung tâm, nhưng sự trỗi dậy của các mạng lưới tiền tệ khu vực sẽ thay đổi bối cảnh của các trung tâm thanh khoản.” — Kristalina Georgieva, Cố vấn Kinh tế của IMF

VII. Rủi ro và thách thức

Mặc dù triển vọng là tích cực, các chuyên gia cảnh báo về ba rủi ro tiềm ẩn:

1. Rủi ro biến động tỷ giá hối đoái : thanh khoản giữa các đồng tiền khu vực vẫn chưa cân bằng;
2️⃣ Sự khác biệt về tiêu chuẩn tuân thủ : Các quy định về AML/KYC ở các quốc gia khác nhau vẫn chưa được công nhận đầy đủ lẫn nhau;
3️⃣Vấn đề về khả năng tương thích kỹ thuật : Hệ thống thanh toán ở một số quốc gia vẫn sử dụng kiến ​​trúc truyền thống.

Ngân hàng Phát triển Châu Á đề xuất rằng trong tương lai, nên thiết lập một cơ chế quản lý thanh toán bù trừ thống nhất trong khu vực .
Đảm bảo tính minh bạch và an toàn cho các khoản thanh toán kỹ thuật số xuyên biên giới.

8. Kết luận: Điểm khởi đầu mới cho hội nhập tài chính Châu Á

Việc ra mắt “Cơ chế thanh toán bằng tiền tệ địa phương khu vực” không chỉ là một sự đổi mới trong công nghệ tài chính,
Đây cũng là dấu hiệu cho thấy sự chuyển đổi của hệ thống tiền tệ châu Á từ "phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ" sang "cân bằng đa dạng".

Cơ chế này đặt nền móng cho bối cảnh tài chính châu Á trong thập kỷ tới:

“Vốn sẽ không còn chảy theo một hướng nữa và quyền lực tiền tệ đang được phân bổ lại.”

🔗 Tài liệu tham khảo

• PBOC – Sáng kiến ​​thanh toán bằng đồng nội tệ khu vực năm 2025

• Ban Thư ký ASEAN – Báo cáo Hội nhập Tài chính 2025

• IMF – Xu hướng phi đô la hóa và đa dạng hóa dự trữ, 2025

• Bloomberg – Trung Quốc và ASEAN ra mắt mạng lưới thanh toán bằng nội tệ